پزشکی زیبایی و پزشکی بازساختی

PRP، PRF و SVF چیست؟

تفاوت سه روش مهم بازساختی برای پوست، مو و جوانسازی طبیعی

از زبان دکتر شادی صرافان صادقی

مقدمه؛ وقتی هدف جوان‌تر شدن است، نه تغییر چهره

من دکتر شادی صرافان صادقی هستم.

در سال‌های اخیر، نگاه ما به پزشکی زیبایی تغییر کرده است. امروزه بسیاری از افراد به جای تغییر فرم صورت، به دنبال بهبود کیفیت پوست، شادابی، قوام و ظاهر طبیعی چهره هستند.

همین تغییر نگرش باعث شده مفهوم پزشکی بازساختی یا Regenerative Medicine بیش از گذشته مورد توجه قرار بگیرد.

در این حوزه، سه اصطلاح PRP، PRF و SVF را زیاد می‌شنویم؛ اما این سه روش، سه نام متفاوت برای یک درمان نیستند.

منشأ، ترکیبات، روش آماده‌سازی و ویژگی‌های زیستی آنها با یکدیگر تفاوت دارد. PRP و PRF از خون خود فرد تهیه می‌شوند، در حالی که SVF از بافت چربی خود فرد به دست می‌آید.

در یک نگاه؛ تفاوت PRP، PRF و SVF

PRP چیست؟

PRP مخفف Platelet-Rich Plasma به معنای «پلاسمای غنی از پلاکت» است.

در این روش، مقدار مشخصی از خون فرد گرفته و با یک فرآیند مشخص فرآوری می‌شود تا بخش پلاکت‌غنی خون برای استفاده درمانی آماده شود.

اهمیت پلاکت‌ها فقط به انعقاد خون محدود نمی‌شود. پلاکت‌ها حاوی مجموعه‌ای از مولکول‌های زیستی و فاکتورهای رشد هستند که در فرآیندهای طبیعی ترمیم بافت نقش دارند.

به همین دلیل PRP در سال‌های اخیر در حوزه‌های مختلف پزشکی، از جمله پوست و مو، مورد مطالعه قرار گرفته است.

PRP بیشتر برای چه مواردی مطرح است؟

• بهبود کیفیت و ظاهر پوست در برخی پروتکل‌های جوانسازی
• برخی انواع ریزش مو و مشکلات مرتبط با فولیکول مو
• برخی کاربردهای ترمیمی و بازساختی

البته پاسخ به PRP در همه افراد یکسان نیست. علت ریزش مو، وضعیت فولیکول‌ها، شرایط پوست و همچنین روش تهیه PRP می‌توانند بر نتیجه اثر بگذارند.

PRF چیست و چه تفاوتی با PRP دارد؟

PRF مخفف Platelet-Rich Fibrin یا «فیبرین غنی از پلاکت» است.

PRF نیز از خون خود فرد تهیه می‌شود؛ اما تفاوت مهم آن با بسیاری از پروتکل‌های PRP در تشکیل یک شبکه فیبرینی در فرآورده نهایی است.

این شبکه می‌تواند پلاکت‌ها و برخی عوامل زیستی را در ساختاری سه‌بعدی نگه دارد و الگوی آزادسازی آنها را با یک فرآورده پلاکتی مایع متفاوت کند.

در بسیاری از روش‌های PRF، برخلاف PRP، فرآیند بدون استفاده از ماده ضدانعقاد انجام می‌شود تا انعقاد طبیعی خون و تشکیل شبکه فیبرین اتفاق بیفتد.

i-PRF چیست؟

یکی از اصطلاحاتی که در پزشکی زیبایی زیاد شنیده می‌شود Injectable PRF یا i-PRF است. هدف این نوع فرآورده آماده‌سازی PRF در فرم قابل تزریق است.

PRP یا PRF؛ کدام بهتر است؟

SVF چیست؟

SVF مخفف Stromal Vascular Fraction است که می‌توان آن را «بخش استرومال ـ عروقی بافت چربی» ترجمه کرد.

اینجا با یک تفاوت بنیادی روبه‌رو هستیم: SVF از خون تهیه نمی‌شود. منشأ آن بافت چربی خود فرد است.

بافت چربی فقط از سلول‌های چربی تشکیل نشده است. این بافت مجموعه‌ای از سلول‌ها و اجزای مختلف از جمله سلول‌های استرومال، سلول‌های عروقی و پیش‌ساز، پری‌سیت‌ها، سلول‌های ایمنی و سایر اجزای بافتی را در خود دارد.

SVF چگونه تهیه می‌شود؟

ابتدا مقدار مشخصی از بافت چربی برداشت می‌شود و سپس با روش مناسب فرآوری می‌گردد تا بخش سلولی موردنظر از بافت چربی جدا شود.

روش‌های مختلفی برای جداسازی SVF وجود دارد و روش تهیه و فرآوری می‌تواند بر ترکیب محصول نهایی اثر بگذارد.

تفاوت اصلی SVF با PRP و PRF

ساده‌ترین راه برای درک تفاوت این سه روش، توجه به «منبع درمان» است.

جدول مقایسه PRP، PRF و SVF

PRP، PRF و SVF برای جوانسازی پوست

پوست با افزایش سن دچار تغییرات ساختاری می‌شود. کلاژن و الاستین تغییر می‌کنند، آب‌رسانی و قوام پوست کاهش می‌یابد و روند طبیعی بازسازی بافت نیز تغییر می‌کند.

درمان‌های بازساختی با هدف حمایت از فرآیندهای طبیعی بافت مورد توجه قرار گرفته‌اند.

در این میان، PRP و PRF بیشتر از فرآورده‌های خونی خود فرد استفاده می‌کنند، در حالی که SVF از بافت چربی منشأ می‌گیرد.

انتخاب میان آنها باید بر اساس مشکل اصلی پوست و شرایط هر فرد انجام شود، نه صرفاً بر اساس اینکه کدام نام جدیدتر یا پرطرفدارتر است.

PRP و PRF برای مو؛ یک نکته بسیار مهم

یکی از کاربردهای شناخته‌شده PRP در پزشکی زیبایی، استفاده در برخی انواع ریزش مو است.

اما PRP قرار نیست مانند کاشت مو، فولیکول جدید ایجاد کند. هدف، در صورت مناسب بودن بیمار، حمایت از محیط زیستی فولیکول‌های موجود است.

درباره PRF نیز مطالعات اولیه در زمینه ریزش مو وجود دارد؛ با این حال، هنوز تفاوت در پروتکل‌ها و محدودیت شواهد باعث می‌شود نتوان یک نسخه واحد برای تمام افراد تجویز کرد.

PRP و PRF چه تفاوتی با فیلر دارند؟

فیلر و درمان بازساختی دو هدف متفاوت دارند.

بنابراین اگر مشکل اصلی فرد کمبود حجم باشد، یک درمان بازساختی لزوماً جایگزین فیلر نیست. از طرف دیگر، اگر مشکل اصلی کیفیت پوست باشد، افزایش حجم همیشه بهترین پاسخ نیست.

من همیشه از خودم می‌پرسم: بیمار واقعاً به چه چیزی نیاز دارد؟

در پزشکی زیبایی، انتخاب درمان نباید از نام یک روش شروع شود؛ باید از تشخیص شروع شود.

گاهی بیمار به بهبود کیفیت پوست نیاز دارد. گاهی مشکل اصلی ریزش مو است. گاهی کاهش حجم یا تغییر کانتور مطرح است و گاهی ترکیبی از چند مشکل وجود دارد.

بنابراین ممکن است برای یک فرد PRP انتخاب منطقی باشد، برای فرد دیگری PRF و در شرایط منتخب، درمان‌های مبتنی بر بافت چربی و SVF مطرح شوند.

هدف من تغییر هویت چهره بیمار نیست. هدف، ایجاد یک نتیجه طبیعی، متناسب و قابل دفاع از نظر پزشکی است.

۵ باور اشتباه درباره PRP، PRF و SVF

جمع‌بندی؛ PRP، PRF یا SVF؟

PRP، PRF و SVF هر سه در حوزه پزشکی بازساختی مورد توجه قرار گرفته‌اند، اما از نظر منشأ و ماهیت با یکدیگر تفاوت دارند.

PRP از خون تهیه می‌شود و فرآورده‌ای پلاکت‌غنی است.

PRF نیز از خون تهیه می‌شود، اما تشکیل شبکه فیبرینی بخش مهمی از ویژگی آن است.

SVF از بافت چربی تهیه می‌شود و شامل جمعیتی متنوع از سلول‌ها و اجزای استرومال و عروقی است.

هیچ‌کدام را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن هدف درمان، «بهترین روش برای همه» دانست.

در پزشکی زیبایی، درمان خوب درمانی نیست که صرفاً جدیدتر یا گران‌تر باشد؛ درمان خوب، درمانی است که برای مشکل درست و بیمار مناسب انتخاب شود.

سوالات متداول درباره PRP، PRF و SVF

منابع علمی منتخب

1. PubMed Central – Stromal Vascular Fraction
2. PubMed Central – مطالعات و استانداردسازی SVF
3. PubMed – پایگاه مطالعات پزشکی

این مقاله با هدف ارائه اطلاعات عمومی و علمی تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص و تصمیم‌گیری پزشکی فردی نیست.

دکتر شادی صرافان صادقی

پزشک و فعال در حوزه پزشکی زیبایی و درمان‌های بازساختی

کلینیک زیبایی دکتر شادی صرافان صادقی | مشهد